کد خبر: ۴۲۸۵۵۳۱

تاریخ: ۱۰ خرداد ۱۴۰۴ - ۰۷:۳۴

مفاخر و علمای برجسته خراسان‌جنوبی/ 1

مروری بر زندگی آیت‌الله سید‌حسن تهامی

آیت‌الله سیدحسن تهامی از مجتهدان برجسته حوزه علمیه نجف، با تأسیس مدرسه معصومیه و چند مسجد مهم در بیرجند، نقش مهمی در ترویج علوم دینی و فرهنگ اسلامی در خراسان‌جنوبی داشت.

به گزارش ایکنا از خراسان‌جنوبی، استان خراسان‌جنوبی، سرزمینی تاریخی و فرهنگی، همواره مهد عالمان برجسته و مفاخر دینی بوده است که با تلاش و مجاهدت‌های علمی و معنوی خود، نقش مؤثری در حفظ و ترویج ارزش‌های اسلامی و فرهنگ شیعی ایفا کرده‌ و به‌واسطه تألیفات ارزشمند، تأسیس مدارس و کتابخانه‌ها، و فعالیت‌های اجتماعی و فرهنگی خود، زمینه رشد علمی و فرهنگی جامعه را فراهم آوردند و منشأ تحولاتی عمیق در بستر جامعه شدند.

معرفی زندگی و آثار این بزرگان نه تنها به حفظ هویت دینی و فرهنگی منطقه کمک می‌کند، بلکه الگویی الهام‌بخش برای نسل‌های جوان است تا با پیروی از راه و سلوک ایشان، مسیر رشد و پیشرفت معنوی را هموار کنند. در پرونده پیش‌ رو، به معرفی بخشی از این علمای وارسته و خدمات ماندگار آنان در خراسان‌جنوبی پرداخته شده است.

آیت‌الله سیدحسن تهامی، از مراجع برجسته و مفاخر بزرگ حوزه علمیه ایران و جهان تشیع، در سال ۱۲۷۶ شمسی (۱۳۱۴ قمری) در روستای سندادان از توابع شهرستان بیرجند در خانواده‌ای اهل تقوا و فضیلت متولد شد.

پدر ایشان، سیدعلی‌اکبر، مردی نیک‌نام، متدین و امانت‌دار بود که از طریق فروش قالی امرار معاش می‌کرد. سیدحسن از همان کودکی استعداد و هوشی سرشار داشت و در شش سالگی توانست قرآن را به‌صورت صحیح و فصیح قرائت کند.

پس از فراگیری علوم ابتدایی در مکتب‌خانه، با فوت پدر، مسئولیت کمک به مادر در امر قالی‌بافی را به همراه خواهر و برادرش بر عهده گرفت. در سال ۱۳۲۷ قمری، مادر به همراه دو فرزند پسر خود به بیرجند مهاجرت کرد تا مسیر تحصیل آنان فراهم شود.

در این شهر، آیت‌الله تهامی در حوزه علمیه بیرجند به تحصیل علوم دینی پرداخت و از محضر استادان برجسته‌ای همچون آخوند ملامحمدحسن هردنگی بهره‌مند شد.

پس از اتمام دوره‌های اولیه، برای تکمیل تحصیلات حوزوی به اصفهان سفر کرد و از محضر علمای نامدار آن شهر از جمله علامه نجف‌آبادی استفاده کرد و در نهایت تحصیلات عالی خود را در حوزه علمیه نجف اشرف به پایان رساند و از اساتید برجسته‌ای بهره گرفت.

با کسب درجه اجتهاد و دریافت تصدیق از حضرات نائینی و اصفهانی، به وطن خود بازگشت تا به ترویج معارف دین مبین اسلام در میان مردم بپردازد. آیت‌الله تهامی مدرسه علمیه معصومیه را در بیرجند تأسیس کرد و کتابخانه‌ای شامل بیش از ۷۰۰ جلد کتاب را وقف طلاب و محصلان کرد.

علاوه بر آن، پایه‌گذاری سه مسجد مهم در شهر بیرجند شامل مسجد خیرآباد نو، مسجد رضوی و مسجد خضر علی از جمله خدمات ماندگار ایشان محسوب می‌شود.

مقام معظم رهبری در دیدار با مردم خراسان‌جنوبی در ششم شهریورماه ۱۴۰۲ فرمودند: «مرحوم آقای تهامی، عالِم برجسته و درجه‌ی یک بیرجند که ایشان ملای بزرگی بود و کسی بود که اگر در حوزه‌ قم یا نجف بود، قطعاً مرجع تقلید می‌شد؛ اما آمده بود بیرجند و مانده بود.»

آیت‌الله تهامی علاوه بر تلاش‌های علمی و فرهنگی، آثاری گران‌بها در زمینه‌های عقاید، اخلاق، تفسیر، فلسفه، فقه، اصول و رجال از خود به یادگار گذاشته است.

از جمله این آثار می‌توان به دوره تقریرات فقه و اصول استاد نائینی، کتابی در رد نصرانیت و اشعاری حکیمانه اشاره کرد که همگی نشانگر عمق دانش و تقوای ایشان است.

این فقیه گران‌قدر در شب چهاردهم صفر سال ۱۳۸۵ قمری (۱۳۴۴ شمسی) در سن ۶۸ سالگی چشم از جهان فروبست و براساس وصیت خود، در مسجد صاحب‌الزمانی خیرآباد نو بیرجند به خاک سپرده شد.

سپیده قلندری