کد خبر: ۴۲۶۳۶۳۵

تاریخ: ۱۵ بهمن ۱۴۰۳ - ۰۸:۵۹

درس‌های جاودانه حضرت ابوالفضل‌العباس(ع)

در دنیای امروز که جوانان با چالش‌های فراوانی روبرو هستند، آموزه‌های حضرت ابوالفضل‌العباس(ع) به‌عنوان علمدار کربلا و نماد وفاداری، می‌تواند راهگشای مسیر زندگی آنان باشد.

به گزارش ایکنا از خراسان‌جنوبی، حجت‌الاسلام والمسلمین علی دلدار، استاد حوزه علمیه بیرجند در یادداشتی به ویژگی‌های اخلاقی و شخصیتی حضرت ابوالفضل‌العباس(ع) به‌عنوان علمدار کربلا پرداخته است که در ادامه می‌خوانیم:

حضرت ابوالفضل‌العباس(ع) با وفاداری و شجاعت مثال‌زدنی‌شان در تاریخ اسلام جایگاه ویژه‌ای دارند که نه تنها برادر امام حسین(ع) بودند، بلکه به‌عنوان علمدار سپاه در واقعه عاشورا شناخته می‌شوند.

امام حسین(ع) در غروب تاسوعا به ایشان فرمودند: «به نفسی أنت، جان من حسین به فدای تو»، که این عبارت نشان‌دهنده مقام بلند و عظمت روحی حضرت عباس(ع) است. این کلمات، بیانگر اعتماد و محبت امام حسین(ع) به برادرش است و نشان می‌دهد که ایشان در نظر امام حسین(ع)، نه تنها یک برادر بلکه یک یاور و پشتیبان بی‌نظیر بودند.

امام سجاد(ع) در روایتی فرمودند: فردای قیامت، همه شهدا به مقام ابوالفضل‌العباس(ع) غبطه می‌خورند، که این خود گواهی بر مقام رفیع ایشان است و حتی با وجود اینکه تمام شهدا دارای مقام بلندی هستند، ولی حضرت ابوالفضل(ع) به‌دلیل ایثار و فداکاری‌هایش در کربلا، مقام خاصی دارند.

امام صادق(ع) در وصف ایشان فرموده‌اند: «كانَ عَمُّنَا العَبّاسُ بنُ عَلِيٍّ نافِذَ البَصيرَةِ» عموى ما، عباس داراى بينشى ژرف و ايمانى راسخ بود. (عمدة‌الطّالب، ص 356)؛ که این حدیث به ایمان قوی و بصیرت حضرت ابوالفضل(ع) اشاره دارد و این ایمان قوی و بصیرت، ایشان را در شرایط دشوار کربلا به یک فرمانده شجاع و مدبر تبدیل کرده است.

نقش ابوالفضل‌العباس(ع) در کربلا نیز بسیار متنوع و چندبعدی است؛ ایشان نه تنها به‌عنوان علمدار سپاه امام حسین(ع) شناخته می‌شوند، بلکه نقش سقایی و پشتیبانی از کاروان را نیز بر عهده داشتند و در روز عاشورا، حضرت عباس(ع) با شجاعت و رشادت در میدان نبرد حاضر شدند که در غروب تاسوعا به نمایندگی از امام حسین(ع) با دشمنان گفت‌وگو کردند؛ این اقدام نشان‌دهنده وفاداری و شجاعت قمر بنی‌هاشم در دفاع از حق و حقیقت بود.

تاریخ نشان‌دهنده نقش مهم حضرت ابوالفضل‌العباس(ع) در تأمین آب و حمایت از اهل بیت(ع) در تمام مراحل کاروان، از مدینه تا کربلاست و حتی در شرایطی که خود تشنه بودند، به یاد تشنگی امام حسین(ع) و یاران ایشان، از آب استفاده نکردند که این ایثار و فداکاری، نمونه‌ای بارز و ماندگار در تاریخ از وفاداری قمر بنی‌هاشم است.

شخصیت حضرت ابوالفضل‌العباس(ع) به‌عنوان الگوی وفاداری و ایثار برای تمام انسان‌های آزاد در تاریخ شناخته می‌شود. از کودکی تا حادثه عاشورا، حضرت عباس(ع) تحت‌تأثیر مکتب اهل بیت(ع) و تربیت امامان معصوم قرار داشتند که این تأثیرات در شخصیت و رفتار ایشان مشهود است و آموزه‌های قمر بنی‌هاشم در زندگی امروز ما نیز می‌تواند راهگشا باشد که اطاعت محض از امام زمان(عج) و ولی فقیه زمان، به‌عنوان مهم‌ترین درس این بزرگوار، می‌تواند ما را در مسیر زندگی هدایت کند.

حضرت ابوالفضل‌العباس(ع) نه تنها یک شخصیت تاریخی بلکه یک الگوی عملی برای تمام نسل‌هاست که باید از آموزه‌های ایشان در زندگی خود بهره‌برداری کنیم. زمانی که امام حسین(ع) در روز عاشورا بیعت خود را از یاران خود برداشتند، هیچ یک از افراد وفادار جمع، حاضر به تنها گذاشتن امام نشدند که در رأس این وفاداران، حضرت ابوالفضل‌العباس(ع) قرار داشت که به‌عنوان الگو برای سایر یاران امام حسین(ع) شناخته می‌شود و این وفاداری نشان‌دهنده عزم و اراده قوی ایشان و دیگر یاران در دفاع از حق و حقیقت بود.

حضرت ابوالفضل‌العباس(ع) نه تنها به‌عنوان یک فرمانده نظامی بلکه به‌عنوان یک نابغه نظامی در تاریخ اسلام شناخته می‌شود؛ ایشان با توانایی‌های استراتژیک و تاکتیکی خود، نقشی حیاتی در مدیریت نبرد و دفاع از اهل بیت(ع) ایفا کردند که این ویژگی یکی از ابعاد شخصیت قمر بنی‌هاشم است و متأسفانه بسیاری از افراد از بُعد فقهی و فقاهتی حضرت ابوالفضل(ع) غافل بوده که در منابع دینی به زیربنای شخصیت حضرت یعنی فقه و دانش دینی ایشان اشاره شده است.

حضرت عباس(ع) به همان اندازه که در حادثه عاشورا نقش برجسته‌ای داشت، در عزاداری‌ها نیز جایگاه ویژه‌ای دارد که روز تاسوعا به نام ایشان ثبت شده است و در تمامی نقاط جهان، حتی کشورهای غیراسلامی، ارادتمندان به اهل بیت(ع) برای قمر بنی‌هاشم عزاداری می‌کنند و این نشان‌دهنده نقش بسیار برجسته حضرت در فرهنگ عاشورا و محبت مردم به ایشان است.

شاعران فارسی‌ و عرب‌زبان از قرون گذشته تا به امروز، در آثار خود به شخصیت حضرت ابوالفضل(ع) پرداخته‌اند و این نشان‌دهنده جایگاه ویژه ایشان در ادبیات است که در دهه‌های اخیر، کتاب‌ها و دیوان‌های شعری بسیاری درباره شخصیت این بزرگوار منتشر شده است.

امام صادق(ع) در فرازهای زیارت‌نامه‌ای که برای حضرت ابوالفضل‌العباس(ع) بیان کردند، از ایشان به‌عنوان «عبد صالح خدا» یاد کردند؛ مهم‌ترین ویژگی‌ آن حضرت که می‌تواند برای نسل جوان الگو باشد، اطاعت محض از امام و ولی فقیه زمان است.