کد خبر: ۴۰۵۸۷۳۶

تاریخ: ۰۱ خرداد ۱۴۰۱ - ۱۰:۵۲

غربت اندیشه‌های ملاصدرا در محیط علمی

دانش‌آموخته فلسفه اسلامی گفت: اندیشه صدرالمتألهین یا ملاصدرا تنها در رشته‌هایی که به نوعی به فلسفه مرتبط می‌شوند، وجود دارد اما متأسفانه اندیشه‌های این حکیم انسان‌ساز در دانشگاه‌ها و محیط علمی کشور غریب مانده است؛ شاید به این دلیل است که تفکر در جامعه ما جایگاه واقعی خود را ندارد.

حسن سلمانی، دانش‌آموخته فلسفه اسلامی در گفت‌وگو با ایکنا از خراسان‌جنوبی گفت: فلسفه حکمت ‌متعالیه، نگاهی برون‌سازمانی به فلسفه اسلامی است و از طرفی ملاصدرا یک ساختار فکری و فلسفی را راه‌اندازی کرد که یک رویکرد جامع بود.

وی افزود: ملاصدرا با توجه کامل به اقتضاهای زمانی خود و نیازهای روز جامعه برای رسیدن به پاسخ‌های درست و مناسب عصر خود برای فرار از مشکلات فرهنگی و تفکری جامعه تلاش بسیار کرد و در این راه، عقل، عرفان و وحی را به کار گرفت.

دانش‌آموخته فلسفه اسلامی ادامه داد: همراهی توأمان این سه رویکرد، ابزاری برای حل مسائل گوناگون فلسفی، فکری و اعتقادی شد؛ از طرفی ملاصدرا به تقسیم فلسفه به دست یونانیان که وارد جهان اسلام شد، توجه داشت.

سلمانی تصریح کرد: ملاصدرا تمامی مباحث اعتقادی اسلام را در آثار خود به قالب برهان درآورده است؛ توحید، امامت، نبوت و معاد با برهان ملاصدرایی به رشته تحریر با عقل و دین درآمده است؛ در واقع ملاصدرا به برهانی کردن مجموعه معارف دین پرداخته است.

وی بیان کرد: این حکیم فرزانه، تمام هستی و مبدأ و معاد کائنات را از راه برهان و با علم یقینی می‌شناسد و می‌شناساند و با تقلید کاری ندارد؛ در واقع ملاصدرا نگران تقلیدکنندگان دغل باز دین است که در ذهن جامعه رسوخ می‌کنند.

سلمانی ادامه داد: ملاصدرا در برابر این امر به واکنشی سلبی پرداخت و اثری در رد و افشای دورغ‌گویی‌ها و فریبکاری‌های آنان تدوین کرد. اندیشه صدرالمتألهین یا ملاصدرا تنها در رشته‌هایی که به نوعی به فلسفه مرتبط می‌شوند، وجود دارد اما متأسفانه اندیشه‌های این حکیم انسان‌ساز در دانشگاه‌ها و محیط علمی کشور غریب مانده است؛ شاید به این دلیل است که تفکر در جامعه ما جایگاه واقعی خود را ندارد.

سلمانی بیان کرد: یکی از مکاتب فکری که به اقتضای حال امروز بشر است؛ تفکر ملاصدراست؛ به این علت که در اندیشه ملاصدرا نوعی آمیختگی عقل و اشراق دیده می‌شود و بشر امرورز تشنه این موارد است، اما با این وجود حتی در برنامه‌های رسانه‌ای نیز جای این اندیشه‌ها خالی است.

وی یادآور شد: در وهله اول محیط دانشگاهی و علمی و سپس در فضای مجازی باید محتواسازی عمیق براساس نیازهای زمان صورت گیرد؛ در این صورت به انسانی واقعی در کالبد انسان امروز خواهیم رسید و تا آن زمان بسیار راه داریم.